SMS bij stoppen met roken

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan

Context Veel rokers vinden het moeilijk om te stoppen met roken en bestaande interventies zijn maar beperkt effectief. Mobiele telefonie biedt nieuwe kansen omdat je hiermee tegen relatief lage kosten veel mensen overal en op specifieke tijden kunt bereiken (bijvoorbeeld via sms), vooral jonge rokers.

Klinische vraag Zijn interventies gebaseerd op mobiele telefonie effectief om rokers te helpen bij het stoppen met roken?

Conclusie auteurs Het geautomatiseerd versturen van stoppen-met-roken adviezen via sms verhoogt de kans op stoppen met roken op de korte termijn (28% gestopt 4 weken na de stopdag; number needed to treat (NNT) = 7), maar heeft geen effect op de lange termijn. Langdurig adviezen geven via sms en internet/e-mail verhoogt de stopkans op lange termijn wel (21% gestopt 52 weken na de stopdag; NNT = 9).

Beperkingen Slechts 2 onderzoeken, uitgevoerd in Nieuw-Zeeland en Groot-Brittannië, met in totaal ongeveer 1.900 proefpersonen, bekeken het onafhankelijke effect van geautomatiseerde stoppen-met-roken adviezen via sms. De overige 2 onderzoeken die werden uitgevoerd in Noorwegen bij ongeveer 700 proefpersonen, bekeken een combinatie-interventie, waardoor het onafhankelijke effect van het gebruik van mobiele telefonie op stoppen met roken niet bekend is.

Bron Whittaker R, Borland R, Bullen C, Lin RB, McRobbie H, Rodgers A. Mobile phone-based interventions for smoking cessation. Cochrane Database of Systematic Reviews 2009, Issue 4. Art. No.: CD006611. DOI:10.1002/14651858.CD006611.pub2.

Commentaar

Huisarts en praktijkondersteuner kunnen rokers helpen bij het stoppen met roken. Verschillende farmacologische hulpmiddelen zijn bewezen effectief: nicotinevervangende middelen, varenicline, bupropion en nortriptyline. Een combinatie van deze middelen met gedragsmatige ondersteuning in de vorm van persoonlijke en/of telefonische consulten geeft de beste resultaten. De belangrijkste componenten van een dergelijk consult zijn de motivatie van de roker vergroten door de nadelen van roken en de voordelen van stoppen benoemen, de eigen effectiviteitsverwachting van de roker verhogen door eerdere stoppogingen te evalueren, de roker goed voorbereiden op de nieuwe stoppoging, en de roker vaardigheden aanleren om gevaarlijke momenten van terugval te herkennen en hierop gepast te reageren.
Bij telefonische ondersteuning maakt het geen verschil of je de rokende patiënt via zijn mobiele of vaste telefoon benadert. Het enige voor de huisartsenpraktijk relevante voordeel van mobiele telefonie is dat je de rokende patiënt overal en op gewenste tijdstippen kan bereiken. Dit is interessant voor de timing van de ondersteunende gesprekken met de patiënt (bijvoorbeeld op de geplande stopdag). De nieuwe Cochrane-review van Whittaker et al. legt de nadruk echter op het massaal versturen van geautomatiseerde sms-berichten; dit zal in een huisartsenpraktijk zelden voorkomen.
Een oudere Cochrane-review (Stead et al., 2006) over telefonische ondersteuning bij stoppen met roken bevat duidelijk bewijs dat proactieve telefonische ondersteuning hierbij effectief is (65 gerandomiseerde experimenten bij in totaal 73.000 proefpersonen). Bijzonder relevant voor de praktijkondersteuner is dat telefonische ondersteuning het effect van de behandeling vergroot, ook als aanvulling op farmacotherapie of eenmalig advies door de huisarts.
Het leveren van voldoende nazorg is essentieel om patiënten optimaal te ondersteunen bij hun stoppoging. Het is niet reëel grote effecten te verwachten van het kort spreken met een roker en hem naar huis te sturen met een recept voor stoppen-met-roken medicatie. Het is van belang de roker goed voor te bereiden op de stopdag en afspraken te maken over een nazorgtraject in de vorm van persoonlijke en/of telefonische ondersteuning. Meer contacten tussen patiënt en hulpverlener en een langere duur van het nazorgtraject (tot bijvoorbeeld één jaar) vergroten immers de effectiviteit van de stoppen-met-roken behandeling. Een dergelijk nazorgtraject leent zich bij uitstek voor de praktijkondersteuner.

PEARLS (Practical Evidence About Real Life Situations) biedt de lezer bruikbare wetenschap voor de werkvloer, op basis van de Cochrane Database of Systematic Reviews.

Bladnaam:
Tijdschrift voor praktijkondersteuning 2010, nummer 3

Literatuurverwijzingen: