TvPO nr. 1,

    Cover van TvPO 1, 2026
    Cover van TvPO 1, 2026

    Dit eerste nummer van 2026 is een themanummer over vrouw(en)gezondheid waarin onder andere aandacht is voor de man-vrouwverschillen in klachten en ziektebeelden, de overgang, sekseverschillen bij alcoholproblematiek, obesitas en mindfulness. In het interview benadrukt Toine Lagro-Janssen hoe sekse- en genderverschillen een belangrijke rol spelen bij gezondheid en ziekte.

    Lachende portretfoto van Irma Kettelarij

    Irma Kettelarij: Vaker overgang bespreken

    Het herkennen van overgangsklachten kan complex zijn bij mensen met diabetes, hypertensie en overgewicht, want er is overlap met de klachten die bij deze aandoeningen horen.

    Foto van Cover van boek Vergeet dementie

    Nooit te laat om aan de slag te gaan

    De redactie recenseert boeken, apps en andere interessante media voor de poh/pvk.

    Lachende foto van Janneke Herink

    Janneke Herink: ‘Samen zien we het hele plaatje’

    Het is belangrijk om vrouwen inzicht te geven in wat er in het lichaam gebeurt, zodat ze begrijpen waar hun klachten vandaan komen. Iedere vrouw ervaart de overgang anders.

    Lachende Mandy Varkevisser met blond haar en bril.

    De helft van je patiënten

    Heb je bijvoorbeeld weleens stilgestaan bij de verschillen in lichamelijke en psychosociale gevolgen van problematisch alcoholgebruik bij vrouwen en mannen?

    Lachende portretfoto van Patricia van Amsterdam.

    Onzeker lachen

    ‘Hoe gaat het met u?' Het lijkt voor haar een startschot, want meteen begint zij te vertellen en stopt niet meer.

    2 aaneengesloten puzzelstukjes, kennisquiz

    De Antwoorden

    Test je kennis over onderwerpen die met je beroep te maken hebben. Deze quiz gaat over obesitas.

    Puzzelstukje, kennisquiz.

    Test Je Kennis

    Test je kennis over onderwerpen die met je beroep te maken hebben. Deze quiz gaat over obesitas.

    Vrouw met gevouwen handen voor onderbuik.

    Blaaspijn-Syndroom

    De klachten waarmee de patiënt zich presenteert, komen overeen met de klachten van een bacteriële cystitis. Denk bijvoorbeeld aan frequente, pijnlijke mictie, nycturie en soms (microscopische) hematurie.

    Vrouw zittend op bed met zwangerschapstest in haar hand.

    Zwanger

    GLP1-agonisten zijn bloedsuikerverlagende middelen die worden toegepast bij diabetes type 2, overgewicht en PCOS (polycysteus-ovarium-syndroom).

    Landschap met lopende persoon, grijze lucht.

    Mindfulness

    En nu komt ze in een fase waarin ze zijn afwezigheid meer en meer gaat ervaren als pijnlijk gemis. Een leegte waar ze elke dag tegenaan loopt, vooral wanneer ze thuiskomt.

    Figuur: Interventies voor volwassenen bij wie een ongezonde leefstijl (mede) oorzaak is voor overgewicht of obesitas.

    Obesitas

    Aanleiding voor de herziening van de NHG-Standaard Obesitas was de publicatie van de multidisciplinaire richtlijn Overgewicht en obesitas bij volwassenen en kinderen in 2023.

    Groep bewegende ouderen in zaal.

    Help valincidenten voorkomen

    Ernstige valincidenten bij senioren komen vaak voor en leiden tot behoorlijke druk op de zorg. In 2024 bijvoorbeeld liepen 90.700 65-plussers ernstig letsel op en werden er 38.600 opgenomen in het ziekenhuis.

    Oudere verdrietige man met handen voor het gezicht in gesprek met poh.

    DEMENTIE

    Mevrouw De Vries, 76 jaar, komt samen met haar dochter op het spreekuur. Haar dochter maakt zich zorgen: moeder vergeet afspraken en raakt de draad kwijt in gesprekken. Zelf wuift mevrouw De Vries dit weg als ‘ouderdomskwaaltjes'.

    Man en vrouw zitten leunend tegen elkaar op een bankje.

    CORTICOSTEROÏDEN

    Cortisol is een belangrijk stresshormoon. Het speelt een rol in veel biologische processen in het menselijk lichaam. Cortisol heeft ook een ontstekingsremmende werking.

    Portretfoto van Toine Lagro-Janssen.

    Omgaan met vrouw-manverschillen

    Vanuit de tweede feministische golf, waarin vrouwenemancipatie, blijf-van-mijn-lijfhuizen en ‘baas in eigen buik' volop in de belangstelling stonden, groeide haar overtuiging dat sekse- en genderverschillen een wezenlijke rol spelen in gezondheid en ziekte.

    Zwangere vrouw met glas rode wijn in haar hand.

    ALCOHOL

    In de huisartsenpraktijk melden zich frequent mensen met problematisch alcoholgebruik, maar het blijft vaak onbesproken. Ook op dit vlak zijn er sekseverschillen: mannen zoeken vaker hulp, terwijl vrouwen door biologische factoren gevoeliger zijn voor intoxicaties en lichamelijke schade.

    Met sigaretten gemaakt woord STOP.

    Goed hulpverlenerschap

    Hans zegt tegen zijn huisarts: ‘Nee, je hoeft niet te beginnen over stoppen met roken. Daar ben ik al 82 jaar mee geworden. Ik weet dat het niet goed is voor mijn longen, maar dan geef je me maar wat extra medicijnen.'

    Vrouw met ogen dicht en een hand op haar hoofd, in andere hand een papier.

    Nieuws

    Nieuws zijn korte berichten over onderzoeken of andere actuele zaken die interessant zijn voor praktijkverpleegkundigen/-ondersteuners.

    Vrouw wandelend in de natuur.

    OVERGANG

    De perimenopauze omvat de eerste jaren van de overgang, tot een jaar na de laatste menstruatie (de menopauze). Deze fase begint wanneer de voorraad eicellen afneemt en de hormonen oestrogeen en progesteron beginnen te schommelen.